copyright Michael Veerman en Mathijs Stegink
Resultaten Anansi Masters

Vista Far Reaching Visuals organiseert in het kader van Anansi Masters verschillende vertel evenementen in binnen- en buitenland. Op deze manier worden de Anansi verhalen verzameld voor deze online database. In 2006 en 2007 zijn er vertelevenementen geweest in Nederland en Ghana. Maar omdat Anansi zich niet laat beperken tot deze twee landen, werkt Vista Far Reaching Visuals aan het realiseren van vertel evenementen op de Antillen, Aruba, Suriname, Belize, Costa Rica, Jamaica, Puerto Rico, Brazilie, USA en al die andere landen waar de overblijfselen van de spin zijn te vinden!

Anansi Masters staat voor meer dan alleen een digitale verhalen bank. Door het organiseren en aanbieden van verschillende neven activiteiten zoals kunstexposities en symposia verbreedt Vista Far Reaching Visuals de context van de Anansi verhalen. Daarnaast is er een educatief programma ontwikkeld voor zowel het basis- als het beroepsonderwijs.

Ga naar vertelevenmenten
Ga naar kunstexposities
Ga naar educatief programma
Ga naar wetenschappelijke context



Vertelevenementen

Ghana
Rotterdam
Amsterdam
Den Haag

Ghana

Omdat de verhalen over Anansi afkomstig zijn uit West-Afrika was het voor Vista Far Reaching Visuals en haar partners een logische stap om in Afrika te beginnen. Met name in Ghana is de verhalen traditie van Anansi nog springlevend. In april 2006 heeft Vista Far Reaching Visuals in drie dorpen rond Accra vertelcompetities georganiseerd. Op drie avonden in Awutu Bereku, Bawdjiase en Adeiso kregen bijna honderd verhalenvertellers de mogelijkheid om een Anansi verhaal te vertellen van ongeveer 5 minuten. De opkomst was enorm! Voor een publiek van soms wel duizend man werden de verhalen verteld. In sommige dorpen moest er geloot worden omdat zich veel te veel vertellers hadden aangemeld. Ze werden beoordeeld door een Ghanese vakjury onder leiding van de beroemde verteller en zanger Nana Kwame Ampdu.

Nieuwsgierig naar de verhalen uit Ghana? Anansi Masters organiseerde vertel evenementen in Awutu Bereku, Bawadijase en Adeiso.

Winnaars Ghana Winnaars Ghana
Ook kan je de korte films bekijken over de drie winnaars van de vertelcompetities in Ghana. De jury vertelt waarom ze hebben gewonnen.
- winnaar Awutu
- Winnaar Bawdjiase
- Winnaar Adeiso


Ook kan je een kijkje achter de schermen van de organisatie nemen in de Making of Anansi Masters Ghana.

Of bekijk films over het dagelijks leven in Ghana, zoals:
-Kinderen in Ghana
-Dagelijkse handelingen in Ghana

Winnaars Ghana Anansi verteller Ghana


Nederland

Rotterdam

In Rotterdam vond een Anansi Masters vertelevenement plaats in november 2006. In Odeon namen ongeveer twintig vertellers de mogelijkheid om hun Anansi-verhaal ten gehore te brengen voor een enthousiast publiek. We hoorden verhalen uit Suriname, de Antillen, Nederland en ook uit Ghana. Verhalenverteller, acteur, schrijver en zanger Paul Middellijn presenteerde de middag. Hij was in gezelschap van twee muzikanten en natuurlijk bracht hij als een echte Anansi Master ook zelf een verhaal ten gehore.

Paul Middellijn Paul Middellijn is geboren in Suriname in een familie van verhalenvertellers. Tegenwoordig woont hij de helft van het jaar in Rotterdam en de andere helft in Suriname.
Naast familievoorstellingen over Anansi, geeft hij ook masterclasses en verzorgt hij workshops en educatieve projecten over verhalen vertellen.
Hij heeft de Tori Academia opgezet, een trainingsinstituut in Nederland, België en Suriname waar mensen worden opgeleid tot verteller.

Nieuwsgierig naar verhalen, verteld in Rotterdam? Bekijk ze hier.

Amsterdam

In Amsterdam Zuidoost vond in juni 2007 bij Imagine IC een Anansi vertelmiddag plaats. Het werd een inspirerende middag van verhalen en herinneringen. Een aantal verhalen werden in het Papiemento verteld en er was zelfs een verhaal in het Saramacaans. De presentatie lag in de handen van Mister Anansi Wijnand Stomp.

Wijnand Stomp Wijnand Stomp maakt voorstellingen waarin zijn kleurrijke afkomst een belangrijke rol speelt. Hij ontleent veel inspiratie aan de Antillen, het land van zijn vader, maar is ook nauw verbonden met de Hollandse aarde, het land van zijn moeder.

Als artistiek leider van jeugdgezelschap Kalebas Producties houdt hij de verteltraditie levend door samen met andere vertellers verhalen uit de hele wereld te ontsluiten voor een breed publiek. Met humor, aanstekelijke ondeugd en een tikkeltje wijsheid weet hij jong en oud telkens te raken.

Grafisch ontwerpster Lieze van Zonneveld bezocht de vertelmiddag in Amsterdam, maakte een Making of van het evenement in Amsterdam.

Vertelmiddag 2 juni groot succes!

Nadat de vertellers waren binnengestroomd, vroeg ik ze tijdens de voorbereiding op hun vertelling waarom ze meededen, welk verhaal ze kwamen vertellen en waar het verhaal vandaan kwam. Het leverde een palet aan antwoorden en motieven op. Veel deelnemers zien de verhalen als onderdeel van de cultuur waarmee ze zijn opgegroeid en willen die graag doorgeven aan de jongeren uit het publiek. Anderen hebben zelf een verhaal geschreven als verwerking van een gebeurtenis uit hun eigen leven of vinden dat het hoog tijd is dat de losbandige jeugd van tegenwoordig leert van de wijsheden van Anansi.

Zowel bij vertellers als luisteraars riep de middag herinneringen op aan vroeger en dan met name aan vertellende opa's die tijdens lange donkere avonden, vaak als gevolg van stroomuitval, verhalen bleven vertellen. Uit ieder Anansi-verhaal valt iets te leren, werd me duidelijk. Anansi als sluwe en slimme persoonlijkheid leert je hoe om te gaan met vriendschappen, maar ook met maatschappelijke problemen. Wat opvalt is dat de wijze lessen vaak gepaard gaan met een grote dosis humor. Veel vertellers kregen dan ook het publiek plat. Verder viel de diversiteit aan talen op waarin de verhalen worden verteld: Papiamento, Ghanees, Surinaams en o.a. een Marrontaal uit Suriname kwamen voorbij. Zodoende werden intonatie, mimiek en gebaren die typerend zijn voor de Anansi-verhalen nog beter zichtbaar. Sommige luisteraars zeiden dat ze, ondanks dat ze een taal niet verstonden, toch wisten naar wat voor soort Anansi-verhaal ze hadden geluisterd.

Nieuwsgierig naar verhalen, verteld in Amsterdam? Bekijk ze hier.

Lies Cruden Darlington Asafo Akowua
Den Haag

Oh oh Den Haag. Wat Gezellig!
Door Marije Brom

Marije Brom werkte een tijdje voor Vista Far Reaching Visuals mee aan Anansi Masters. Samen met Mona Veld (productieleiding vertelevenement) organiseerde zij de Anansi Masters vertelmiddag in het Museon in Den Haag.

Op 19 november 2007 vond in het Museon in Den Haag opnieuw een Anansi vertelmiddag plaats. Die middag was het één van de eerste echte herfstdagen met alle kou en regen. Maar gelukkig hadden we daar in het Museon weinig last van. Het opbouwen was zo gepiept. Er was een geweldige Ghanezen cateraar aanwezig, die allemaal lekkere kippetjes en ander lekkernij in de aanbieding had. Langzaam stroomden het publiek en de vertellers binnen. Sommige vertellers hadden prachtige gewaden aan. Het mooiste is te zien met hoeveel trots ze deze dragen. Als klap op de vuurpijl was een Ghanese Chief en zijn oudsten ingegaan op de uitnodiging van Vista. Zij bezochten het Museon in vol kostuum, hadden tronen en parasollen meegenomen. In een officiële openingsceremonie werden zowel de middag als wij allen gezegend. Een mooi lied, een verhaal en een slokje oude jenever. De toon was gezet. Na de opening ceremonie nam Mister Anansi, Wijnand Stomp de presentatie over. Er waren verhalen in het Nederlands, Surinaams en Ghanees. Zelfs de verhalen die je niet direct kon verstaan waren door de lichaamstaal en een beetje fantasie best te volgen. Het ontroerde me, de verhalen, de vertellers. Misschien had ik last van een beetje jeugdsentiment maar het is vooral hoe de mensen de verhalen vertellen, met passie. Als ik dan in één zin zou moeten beschrijven wat voor middag het was; een middag waar veel is in gelachen en waar ik inspirerende mensen heb ontmoet. Ik zeg, al dat hutte-me-tut over onze multiculturele samenleving, verradicalisering etc etc. Organiseer een Anansi vertelmiddag, kom je een stuk verder mee!

Marieta Emers Willy Djaoen
Nieuwsgierig naar de verhalen, verteld in Den Haag? Bekijk ze hier (binnenkort).


Kunstexposities


De orale verteltraditie ligt ten grondslag aan het Anansi Masters project. Soms zijn Anansi verhalen bewerkt tot theatervoorstellingen en kinderboeken, maar de verhalen horen in principe bij het immateriele culturele erfgoed. Veel materiele cultuur van Anansi, in de vorm van tekeningen, schilderijen, beelden of gebruiksvoorwerpen, zijn er niet. Wat is er dus leuker dan zelf nieuwe materiele impulsen te geven aan deze immateriele traditie?! Anansi Masters heeft professionele beeldende kunstenaars en illustratoren in Ghana en in Nederland uitgenodigd om zich te laten inspireren door de immateriele verhalen van Anansi. Hiermee heeft Anansi Masters een aantal exposities ingericht, onder andere 'Anansi de Spin' in het Amsterdamse Tropenmuseum en 'Akwaaba' in het stadsdeelkantoor Amsterdam Zuidoost.

Tentoonstelling in KIT Ghanees kunstwerk
Hieronder is meer informatie over de materiële kunstzinnige initiatieven van Anansi Masters:

Expositie 'Anansi de Spin' in het KIT.
Akwaaba! 50 jaar Ghana.
Anansi exposities SBK.
Virtual Museum for Contemporary African Art.

Expositie 'Anansi de Spin' in het KIT

Van 4 oktober 2007 tot 13 januari 2008 was er in de galerie van het Tropenmuseum een Anansi-tentoonstelling te zien, genaamd 'Anansi de Spin'. Hiervoor heeft Vista gevestigde kunstenaars en beroepsschilders in Ghana benaderd om een kunstwerk te maken gebaseerd op een Anansi-verhaal. Negen kunstenaars zijn de uitdaging aan gegaan. Daarnaast is een samenwerking aangegaan met de Stichting Beeldende Kunst die een aantal in Nederland gevestigde kunstenaars heeft gevraagd zich te laten inspireren door verhalen uit de Anansi masters database. De expositie omvatte vele kunstwerken, van kleurige schilderijen tot beeldhouwwerken in brons, hout of van afvalmateriaal. Ook zijn er grappige animatiefilms gemaakt. In dezelfde tentoonstellingsruimte was op video te zien en te horen hoe de verhalenvertellers hun Anansi in verhalen tot leven wekken.

Tentoonstelling in KIT Dwight Garcia
De tentoonstelling werd geopend door de 'levende legende' Nana Ampadu. Iedereen in Ghana en ver daarbuiten kent Nana Ampadu met zijn muziek en tegenwoordig vooral met zijn verhalen. Hij opende de tentoonstelling met een gezongen Anansi-verhaal. De korte toelichting vooraf, zijn houding, mimiek en muziek grepen het publiek dat in opperste concentratie zijn performance gadesloeg.

Een Ghanese koning verrichte een laatste ceremoniële handeling voor de opening en sprak in een korte toespraak zijn zegen uit over de expositie. Met een plengoffer van jenever en het delen van deze Nederlandse drank met alle aanwezigen was de tentoonstelling officieel geopend.

Meer over de opening in het Tropenmuseum: zie het videoverslag.

Akwaaba! 50 jaar Ghana

50 jaar Ghana. Tentoonstelling Ghanese kunstenaars en Anansi verhalen

"Ghana, your beloved country, is forever free ." Met deze woorden van de toenmalige president Osagyefo Dr. Kwame Nkrumah werd op 6 maart 1957 de onafhankelijkheid van Ghana een feit. Om het vijftigste jubileumjaar te vieren organiseerden het Stadsdeel Amsterdam Zuidoost en de Gemeente Amsterdam een tentoonstelling. Aan de hand van foto's, film en beeldende kunst werd het verhaal verteld over Ghana en haar bewoners, en de band tussen Ghana en Nederland . De tentoonstelling was te bezichtigen in het Informatiecentrum van het Stadsdeel Zuidoost begin 2008.

Fotografe Marieken Verheyen (1954) wilde het alledaagse leven in Ghana vastleggen, zonder te vervallen in cliché -beelden van exotisch en onbedorven oord of armoede, honger en oorlog.

In opdracht van Stichting Vista en Stichting Sankofa werden in drie dorpjes in Ghana vertelcompetities georganiseerd. De winnaars werden tot Anansi Masters uitgeroepen. Hun verhalen maken deel uit van een levende traditie en ze zijn - geïllustreerd door figuratieve schilders - te zien en te horen in de tentoonstelling.

Daniel Jasper Nicolas Kowlaski
Kofi Nduro Donkor Kofi Agosor


Educatief Programma


Anansimasters ontwikkelde een speciaal educatief traject voor zowel basisonderwijs als het voortgezetonderwijs.

Educatief traject basisonderwijs

Anansi Masters heeft een educatief traject ontwikkeld voor het basisonderwijs groep 3 t/m 7. Speciaal daarvoor is een prachtig geschilderde animatie gemaakt door kunstenaar Edward Brantsen, Stephanie van Seventer docent tekenen en handvaardigheid en filmmaakster Mona Veld. Het animatieverhaal gaat over de slimme listen van Anansi.

Leerlingen leren naar aanleiding van het bekijken van de animatiefilm wat de ingrediënten zijn van een Anansi verhaal. Met deze ingrediënten kunnen ze zelf een Anansi verhaal gaan:

· Verbeelden (o.a. tekenen, schilderen, fotograferen)
· Schrijven
· Vertellen

De knutsel-opdrachten sporen de kinderen aan tot persoonlijke verbeelding van de spinfiguur Anansi, zijn spinneweb en de omgeving waarin Anansi zich bevindt.
Deze verbeeldingen vormen een eenvoudig aanknopingspunt om korte Anansi verhalen of een gedeelte van een Anansi verhaal te gaan vertellen.

Doelstellingen

De animatie en bijbehorende opdrachten stimuleren de fantasie en creativiteit van de leerlingen. De modules zijn er ook op gericht de mondelinge taalvaardigheid-, schrijf- en luistervaardigheden te bevorderen. De opdrachten maken de leerlingen toeschouwer en deelnemer van een rijke culturele traditie en leren deze te waarderen. Zo wordt een deel van de verteltraditie doorgegeven op de nieuwe generatie.

Voor meer informatie ga naar school.

Gemaakt door Floor Wesseling Straatkunstenaar


Wetenschappelijke context


Waarom is het interessant Anansi en Anansi-verhalen ook in een wetenschappelijk kader te plaatsen? Omdat de Anansi-verhalen veel meer zijn dan zomaar fabels en ons ontzettend veel vertellen over verschillen tussen culturen en geschiedenissen van en tussen verschillende landen.

Door wetenschappers, verhalenvertellers, video's en illustraties bij elkaar te brengen, leren we vanuit een breed perspectief naar Anansi te kijken. En zo hoort dat bij goed onderzoek: in dit geval niet alleen óver, maar mét de verhalen en verhalenvertellers erbij.

Ga naar Research voor meer informatie!