copyright Michael Veerman en Matthijs Stegink
Wat is Anansi Masters?

Het Anansi Masters project is een digitaal platform, geïnitieerd door Vista Far Reaching Visuals, waar informatie maar vooral verhalen worden samengebracht rondom het fabeldier Anansi. Hierdoor laat Anansi Masters zien hoe men over de hele wereld de verhalen vertelt en zien we de overeenkomsten, maar ook de verschillen. Anansi Masters organiseert verschillende activiteiten in binnen en buitenland om de verhalen te verzamelen. Wij werken samen met schrijvers, theatermakers, filmers, kunstenaars, onderzoekers, scholen en natuurlijk met veel vertellers. Nieuwsgierig? Bekijk alle resultaten op deze website!

Wie is Anansi?

Misschien ken je hem als Kweku Ananse, als Compa Nanzi, of als Aunt Nancy. Misschien kent u hem helemaal niet. Anansi de Spin is een fabeldier uit de West-Afrikaanse, Caribische en Amerikaanse verhalenwereld die we tegenwoordig kunnen vinden op drie verschillende continenten. De verhalen over Anansi hebben hun mythologische oorsprong in West-Afrika en zijn meegereisd met de slaventransporten naar het Caribische gebied en het Amerikaanse vasteland. Met de naoorlogse migratie zijn de verhalen vanuit de voormalige kolonieën naar Europa gekomen.

Anansi verhalen

Anansi verhalen kunnen het beste omschreven worden als diersprookjes of fabels. In Suriname staan de verhalen bekend als 'Anansitori's', op de Antillen en Aruba zijn het de verhalen van Nanzi. In Nederland gaan de verhalen écht over de spin Anansi. In Ghana echter worden veel Anansi verhalen verteld waar de spin helemaal niet in voor komt. Daar wordt het vooral belangrijk gevonden dat een Anansi verhaal ons een duidelijke les leert. De beste vertellers weten deze les nog eens bondig samen te vatten aan het einde van het verhaal. Aan de overkant van de oceaan valt op dat de kleine Anansi vaak zijn best doet om de machthebbers een loer te draaien.

copyright Michael Veerman en Matthijs Stegink Waarom Anansi Masters?

Het idee om iets te doen met de verhalen over Anansi begon op een regenachtige middag in Amsterdam Zuidoost. Jean Hellwig, directeur Vista Far Reaching Visuals:

"Als filmproducent produceerde ik de Ghanees-Nederlandse speelfilm 'See you, Amsterdam', een liefdesdrama over de moeilijke positie van een illegale migrante die vanuit Ghana in Nederland terechtkomt. Tijdens de opnames maakte ik kennis met de wereldberoemde zanger/liedjesschrijver Nana Ampadu. Hij is de koning van de West-Afrikaanse highlife muziek en zijn repertoire wordt tot ver over de grenzen van zijn thuisland Ghana gekend en gespeeld. In ons gesprek gaf hij aan iets te willen doen met zijn tweede grote passie: het vertellen van verhalen over de gewiekste spin Kweku Ananse. Ik realiseerde mij ineens heel bewust: die verhalen van Anansi, ooit in de hoofden van slaven meegenomen naar de plantages van Suriname, Curaçao en verder, worden nog stééds verteld in het land waar destijds mensen als koopwaar werden ingescheept in de Europese slavenschepen!"

Het lijkt alsof de internationale orale verteltraditie,waar Anansi verhalen deel van uitmaken, steeds meer onder druk staat. Zou het de populariteit van televisie amusement, het internet of computerspellen zijn waardoor de Anansi verhalen minder verteld lijken te worden? Of hebben we juist met een opleving van Anansi vertellingen te maken?

Hoe dan ook, Nana Ampadu is in Nederland geweest om deze website van Anansi Masters feestelijk te openen met een swingend optreden in het Amsterdamse Tropentheater. Hier zijn films te zien van mensen die voor de camera een Anansi verhaal vertellen. Niet per sé professionele vertellers, maar ook 'gewone' mensen als boeren, ambt enaren en ondernemers. Door de gevonden verhalen via het Internet te ontsluiten heeft iedereen toegan g tot een deel van de rijke verteltraditie van het Anansiverhaal. Het onderstreept de histo risch gegroeide banden tussen de drie continenten en het vertellen wordt breed gestimuleerd.